Εντύπωση έχει προκαλέσει το γεγονός ότι το τελευταίο διάστημα οι τοποθετήσεις κυβερνητικών στελεχών, στελεχών της Ν.Δ, και ενίοτε και της αντιπολίτευσης περιστρέφονται γύρω από το “πώς θα το πάρει η νεολαία αυτό που κάνουμε;”, ή “τί θα σκεφτεί η νεολαία για αυτό που λέμε;”...
Από τις δημοσκοπήσεις φαίνεται ξεκάθαρα ότι στην Ελλάδα δεν έχουμε κρίση του δικομματισμού, κατά τη γνώμη μου, αλλά κυρίως της μονόχνωτης πολιτικής και διαχειριστικής ευθυγράμμισης με τη διεθνή νεοφιλελεύθερη πραγματικότητα, πολιτική που ακολουθήθηκε φανατικά τα τελευταία 15 χρόνια (από Σημίτη εποχή, ίσως και λίγο νωρίτερα) και έχει δίχως αντίρρηση πληγώσει τον μισθωτό και όλες τις χαμηλού και μέσου εισοδήματος πληθυσμιακές ομάδες.
Με άλλα λόγια οι κομπίνες, τα σκάνδαλα, το ξεπούλημα δημοσίων οργανισμών, η σπατάλη του χρήματος του εργαζόμενου για την υποβοήθηση των ντόπιων επιχειρηματικών συμφερόντων και ο υπερπλουτισμός των τραπεζών είναι τα επιμέρους ζητήματα τα οποία ναι μεν καταδεικνύουν ένα πολιτειακό τέλμα, όσον αφορά τους εκπροσώπους του λαού. Τονίζουν, όμως, και τις συνέπεις της κρατούσας πολιτικής που αναγάγει την Αγορά και τους νόμους της πάνω από κάθε άλλη ανθρώπινη ή κοινωνική αξίωση ενώ αποκαλεί τους διαφωνούντες “οπισθοδρομικούς”, “νοσταλγούς άλλων εποχών” και “αλαλαζουσα μειοψηφία”. Συνεπώς, ο κόσμος κατακρίνει την πολιτική, κυρίως, και σε δεύτερο βαθμό τα πρόσωπα, τα κόμματα και τις ευθύνες τους.
Η νεολαία δίνει το σύνθημα στη ρευστότητα που παρατηρείται στην πολιτική τοποθετηση των Ελλήνων. Λέγοντας νεολαία δεν εννοουνται μόνο οι εικοσάρηδες αλλά γενικότερα οι νέοι άνθρωποι οι οποίοι παλεύουν να στηριχθούν στις δυνάμεις τους, σε επαγγελματικό, κοινωνικό και προσωπικό επίπεδο. Άλλωστε, η παρατήσηση που κάνουν οι εκάστοτε μεσήλικες γονείς τα τελευταία 20 χρόνια: “παιδί μου στα 16 μου εγώ είχα κάνει τρεις δουλειές, ενώ εσύ σπουδάζεις μέχρι τα 28 σου!” ήταν αναμενόμενο να μετακυληθεί ως κοινωνικό φαινόμενο των επόμενων γενιών και να έχουμε σήμερα ανθρώπους να παλεύουν κυριολεκτικά να μπούν στην αγορά εργασίας μετά τα 30. Η γενιά αυτή, λοιπόν, φαίνεται να αρχίζει να αμφισβητεί πως και οι υπάρχοντες πολιτικοί αλλά κυρίως η πολιτική της μόνιμης εύνοιας του Κεφαλαίου μπορούν να λύσουν έστω κάποια από τα προβλήματά της. Τα γκάλοπ στις ηλικίες 25-35 είναι σαφή, ενώ και στις πιο μικρές ηλικίες η κατάσταση είναι πολύ πιο ρευστή από ότι τα προηγούμενα χρόνια.
Πώς λοιπόν “τρομοκρατούν” οι νεολαίοι, ακόμα και από τον καναπέ τους; Πώς και μόνο η ενασχόλησή τους με 2-3 πράγματα της επικαιρότητας και οι ταχείες κινήσεις αυτοοργάνωσης της σκέψης, της δράσης, της συζήτησης και της ενημέρωσης φοβίζουν;
Θα αναφέρω μερικά απλά παραδείγματα. Ο Π.Τατούλης, πρώην μέλος της κυβέρνησης (Υπουργείο Πολιτισμού), εξέφρασε τις απόψεις του για τα κακώς κείμενα της Ν.Δ. πριν περίπου 15 ημέρες: ανυπαρξία προγράμματος και στελεχών, αντιλαϊκές πολιτικές κ.α. Ο κύριος αυτός δεν είναι ούτε ιστορικό στέλεχος, ούτε από αυτούς που θα λέγαμε επαγγελματίες σαλταδόρους (βλ. Παγκάλεια σχολή), και σαφώς η κριτική αυτή ενόχλησε (θυμηθείται ότι ήταν από αυτούς που “έδειξαν” το Ζαχόπουλο και τη συμπεριφορά του στο Υπ.Πολιτισμού όταν το σχέδιο ήταν “σκασμός και συγκάλυψη”). Ενόχλησε όμως ακόμα περισσότερο το χρονικό σημείο των δηλώσεων αυτών. Έτσι, από τη Ρηγίλης σχολιάστηκε:
“… κ. Τατούλης διάλεξε λάθος στιγμή… αμέσως μετά τη θετική εικόνα της κυβέρνησης για τους χειρισμούς στο Μακεδονικό και αμέσως ύστερα από τη ελπιδοφόρα διατήρηση δυνάμεων της ΔΑΠ στη νεολαία των Πανεπιστημίων” (δική μου διατύπωση αλλά ήταν το καθεαυτό νόημα).
Σαν δεύτερο παράδειγμα θα αναφέρω την έγγραφη απάντηση του Σουφλιά (ΥΠ.ΕΧΩΔΕ) στην κόντρα με τον Ελληνα επίτροπο και επίσης νεοδημοκράτη Δήμα, αναφορικά με τις τετραπέρατες καμπάνες για τη μη τήρηση του Συμφώνου του Κιότο και τις συνέπειες που θα έχει αυτό συνολικά για τη χώρα μας. Μέσα σε άλλα που αφορούν το θέμα ο Σουφλιάς αναφέρει -μιλώντας σε έναν της ΝΔ προφανώς- :
“…είναι λάθος η στιγμή που θίγεται το θέμα από τον Δήμα διότι η κυβέρνηση την εποχή αυτή ανακάμπτει και επίσης δυσχεραίνει την προπαγάνδα της στη νεολαία που δειχνει να ενδιαφέρεται ιδιαίτερα για τα θέματα του περιβάλλοντος!” (και πάλι δική μου διατύπωση αλλά ατόφιο το πνέυμα των δηλώσεων).
Σαφώς θα μπορούσαμε να αναφέρουμε και άλλα παρόμοια αλλά αυτά έγιναν σε κορυφαίο επίπεδο και είναι χαρακτηριστικά. Τι καταλαβαίνουμε λοιπόν;
Πρώτον, η δεξιά στην Ελλάδα μετά τα όσα έχει κάνει (το ΠΑΣΟΚ συμπεριλαμβάνεται) έχει ανάγκη πίστωσης χρόνου και προνομιακής αντιμετώπισης για να γίνει πειστική. Θέλει να μη της χαλάνε τη σούπα της αόριστης και αόρατης ευαισθησίας για τα “καθημερινά προβλήματα των πολιτών” και να μη τη στριμώχνουν με αυτογκόλ. Όχι τίποτα άλλο, αλλά αναγκάζουν και τον “Μπουλντόζα” να εμφανίζεται καμια φορά και στη Βουλή και λέει τα ίδια και τα ίδια (όσο πάει κάνει και περισσότερα “χειροπόδαρα κουνήματα”…).
Το δεύτερο είναι και το πιο σημαντικό. Επιβεβαιώνεται πως η στάση της νεολαίας και το πως αντιλαμβάνεται αυτή τον ορθολογισμό των πολιτικών επιλογών, το πως καταδικάζει και πως αντιδρά αυτή στις λαμογιές και τα σφάλματα της εξουσίας αποτελεί τον σημερινό δείκτη αποδοχής της κυβέρνησης και των πολιτικών της από την κοινωνία. Πολύ απλά γιατί ο 25-40 χρονών εργαζόμενος μιλάει στον πατέρα του και στη μάνα του και αυτοί τον ακούν με προσοχή. Τους εξηγεί γιατί τα πτυχία και η μόρφωση που διαθέτει δεν μπορούν να τον βοηθήσουν σήμερα. Από την άλλη πλευρά ο νέος που διεκδικεί θέσεις εργασίας που δεν απαιτούνται “Γαλλικά και Πιάνο” εξηγεί και αυτός στον κοινωνικό του περιγυρο γιατί οι ικανότητές και η όρεξή του για δουλειά δεν μπορούν να τον βοηθήσουν να ορθοποδήσει και γίνεται μοιραία ο “σύγχρονός δούλος” του μικρο-μεγαλο-κομπιναδόρου ελεύθερου επαγγελματία.
Το χειρότερο, δε, οι νέοι όντας πιο μορφωμένοι από ποτέ, βρίσκουν τον τρόπο και επικοινωνούν πέρα και πάνω από τα καθεστωτικά ΜΜΕ. Σε συχνότητες που απαιτούν ανοιχτή τηλεόραση μόνο για λίγα λεπτά ημερισίως, διαθέτωντας πλέον ένα μικρό φίλτρο για το τι γίνεται γύρω τους και ποιος τους απευθύνει το λόγο.
Αυτά λοιπόν δίνουν τον τόνο της ανυσηχίας της ντόπια ελίτ για το τι σκέφτεται ο νέος σήμερα και για τις πιθανότητες ριζοσπαστικοποίησής του. Χωρίς να θέλω να το αναπτύξω περεταίρω θα δώσω πολύ συνοπτικά δύο προεκτάσεις του θέματος:
- Αλλαγές στα Πανεπιστήμια (Ν.Πλαίσιο, πειθαρχικά, αναθεώρηση Παν. Ασύλου, εντατικοποίηση σπουδών…)
- Νέες δομές και όργανα πολιτικοποίησης της νεολαίας και “πολιτικός δημιουργισμός” με νέες πολιτικές αναφορές σε αυτή (βλ. Τοπικά Συμβούλια Νεολαίας).
- Στράτευση στα 17-18 πριν τις όποιες σπουδές.
[Στο θέμα θα επανέλθουμε σύντομα κάνοντας αναλυτικότερη τοποθέτηση στα σημεία αυτά]
